Co tydzień ktoś do nas pisze z pytaniem, kiedy przyjechać. Moja uczciwa odpowiedź to zawsze pytanie zwrotne: co chcesz zobaczyć? Svalbard nie ma „przeciętnego” miesiąca. W lutym prowadzisz skuter pod różowym niebem przy −20°C. W lipcu stoisz na pokładzie łodzi w cienkiej kurtce o drugiej w nocy, kiedy słońce krąży nad lodowcem. Jedno i drugie to Svalbard i nie mają ze sobą prawie nic wspólnego.
Ta strona to sposób, w jaki tłumaczę gościom rok, zanim kupią bilety. Opieram się na mieszkaniu i pracy przewodnika tutaj, a nie na tabeli klimatycznej.
Cztery sezony światła
Zapomnij o wiośnie, lecie, jesieni i zimie. Tutaj, na 78° szerokości północnej, rok organizuje światło, a to ono decyduje, co można robić.
| Okres | Światło | Co się wtedy sprawdza |
|---|---|---|
| Połowa listopada – koniec stycznia | Noc polarna: brak słońca, ciemno nawet w południe | Zorza polarna, zorza dzienna, klimat miasta w ciemności |
| Luty – połowa kwietnia | Powracające słońce, długi niebieski zmierzch | Wyprawy skuterowe, psie zaprzęgi, jaskinie lodowe, zorza mniej więcej do marca |
| Koniec kwietnia – koniec sierpnia | Dzień polarny: światło przez całą dobę | Rejsy, morsy, ptasie klify, wędrówki, kajaki |
| Wrzesień – październik | Szybko kurczące się dni, pierwszy śnieg | Ciche krajobrazy, pierwsza zorza, jesienne wędrówki |
Słońce chowa się pod horyzont pod koniec października i nie wraca aż do połowy lutego. Najgłębsza część tego okresu, kiedy nawet w południe nie ma jasnego zmierzchu, trwa od połowy listopada do końca stycznia.
Zima: noc polarna (listopad–styczeń)
To sezon, w którym ludzie albo się zakochują, albo uznają go za trudny. Longyearbyen oświetlają latarnie, śnieg odbija każdą odrobinę światła, a w pogodny dzień w południe niebo nad Adventdalen robi się granatowe, a nie czarne. Temperatury sięgają od −5°C do −25°C, a wiatr ma większe znaczenie niż termometr.
Co sprawdza się podczas nocy polarnej:
- Zorza polarna, w tym rzadka zorza dzienna, którą zobaczysz tylko tak daleko na północy. Więcej w naszym przewodniku po zorzy polarnej.
- Krótkie wyjazdy samochodem w doliny, z dala od świateł miasta.
- Psie zaprzęgi przy czołówkach, zależnie od warunków śniegowych.
- Muzea, Svalbard Museum i wolniejsze tempo w mieście.
Co się nie sprawdza: długie wyprawy skuterowe na wschodnie wybrzeże nie są tym, czego chcesz w pełnej ciemności, a fotografowania zwierząt w zwykłym sensie po prostu nie ma. Przyjeżdżasz po niebo i po atmosferę.
Z MyArctic wywozimy małe grupy na wieczory Zorza polarna samochodem w ogrzewanym busie, co jest najwygodniejszym sposobem czekania na niebo, kiedy na zewnątrz jest −20°C.
Późna zima i wiosna: najlepsze miesiące na śnieg (luty–kwiecień)
Jeżeli pytasz mnie o jedno okno, to jest właśnie ono. Śnieg jest głęboki, fiordy wciąż bywają zamarznięte, a światło wraca szybko: w lutym masz kilka godzin niebieskiego światła wokół południa, a w kwietniu jasno jest niemal przez całą dobę.
Na początku marca słońce dociera wreszcie do samego Longyearbyen. Miasto świętuje Solfestuka, czyli tydzień święta słońca, a ludzie stają na schodach starego szpitala, czekając na pierwsze promienie. Brzmi to sentymentalnie, dopóki nie przeżyjesz trzech miesięcy bez nich.
To rdzeń sezonu na:
- Wyprawy skuterowe, od półdniowych po wypad na wschodnie wybrzeże i z powrotem. Nasz przewodnik po skuterach opisuje trasy i to, jak wygląda taki dzień.
- Jaskinie lodowe wewnątrz lodowców, do których można bezpiecznie wejść tylko wtedy, gdy kanały wody roztopowej są zamarznięte. Zobacz, czego spodziewać się w jaskini lodowej.
- Psie zaprzęgi na porządnym śniegu.
- Zorzę polarną w pogodne noce mniej więcej do końca marca, kiedy noce robią się zbyt jasne.
Temperatury w lutym i marcu to na trasie często od −15°C do −25°C, a na jadącym skuterze jeszcze mniej z odczuwalnym mrozem. W kwietniu zwykle jest łagodniej, a światło wieczorem jest miękkie i złote. Wielu naszych gości mówi, że kwiecień jest najpiękniejszym miesiącem ze wszystkich, i nie zamierzam się spierać.
To także szczyt sezonu, więc loty i pokoje w Longyearbyen szybko się zapełniają. Rezerwuj co najmniej 4–8 tygodni wcześniej, a na Wielkanoc jeszcze wcześniej.
Podczas naszych wyjazdów od lutego do kwietnia z MyArcticdniem, który zapada w pamięć największej liczbie osób, jest wyprawa skuterowa na wschodnie wybrzeże, kiedy przecinamy wyspę od fiordu do fiordu i wypatrujemy reniferów, lisów polarnych i fok na lodzie morskim.
Wczesne lato: sezon przejściowy (maj–czerwiec)
Maj to miesiąc przejściowy i potrafi być bardzo korzystny cenowo. Dzień polarny już trwa, w górach wciąż leży śnieg, a sezon skuterowy wygasa na początku maja, kiedy śnieg robi się miękki, a trasy się zamykają.
Kilka rzeczy, które warto wiedzieć o wczesnym lecie:
- Lód morski potrafi w maju i czerwcu wciąż blokować część zatok i plaż, co czasem zmienia miejsca, do których docierają wyprawy do morsów.
- Rejs po zamarzniętym fiordzie do Billefjorden i Pyramiden staje się zwykle możliwy pod koniec maja albo na początku czerwca. Nasz rejs po zamarzniętym Billefjorden dociera tak daleko, jak pozwala lód.
- Tundra jest brązowa i mokra od topniejącego śniegu, a wędrówki są błotniste.
- Ptaki morskie wracają na klify od maja.
Pełnia lata: dzień polarny (lipiec–sierpień)
Lato to sezon na łodzie, ptaki i chodzenie. Śnieg w dolinach zniknął, tundra zielenieje i jest nakrapiana skalnicą purpurową i makiem svalbardzkim, a ptasie klify są głośne i zatłoczone. Temperatury wynoszą zwykle od +4°C do +8°C, a w spokojny, słoneczny dzień sięgają czasem kilkunastu stopni. Na wodzie zawsze jest odczuwalnie zimniej.
Letnie atrakcje:
- Safari morsowe z pokładu łodzi. Nasze safari morsowe to cały dzień na stalowej łodzi z ogrzewaną kabiną, maksymalnie dla 12 pasażerów.
- Czoła lodowców w Isfjorden, cielący się lód i czasem białuchy blisko brzegu.
- Wędrówki: od łatwych spacerów doliną, jak wędrówka po dzikiej przyrodzie w Bjørndalen , po strome podejście na ptasi klif Fuglefjella.
- Kajaki pod czołem lodowca i letnie „psie zaprzęgi” na kołach.
Czego nie dostaniesz: zorzy polarnej (niebo jest zbyt jasne) i skuterów (na trasach nie ma śniegu). Więcej o sezonie letnim w tekście Svalbard latem: rejsy, ptasie klify i dzień polarny.
Jesień: ciche miesiące (wrzesień–październik)
Wrzesień i październik to miesiące najrzadziej odwiedzane i najmniej opisywane. Dzień polarny kończy się pod koniec sierpnia, a dni kurczą się szybko, jesienią mniej więcej o 20 minut dziennie. Pierwszy śnieg zwykle przyprósza góry we wrześniu. Rejsy odbywają się jeszcze we wrześniu, a w październiku ciemne wieczory przynoszą pierwszą zorzę sezonu.
Jeżeli lubisz puste szlaki i nie potrzebujesz skuterów ani ptasich klifów, to dobry czas na fotografię i wędrówki. Przygotuj się tylko na zmienną pogodę. Niedźwiedzie polarne też nie biorą jesieni wolnego: wszystko poza miastem nadal wymaga ochrony przed niedźwiedziem polarnym.
Kiedy więc przyjechać?
Krótka wersja, którą podaję gościom:
- Chcesz zorzy polarnej: od listopada do lutego, przy czym koniec lutego i początek marca to najlepsze połączenie zorzy i światła dziennego na inne aktywności.
- Chcesz skuterów, jaskiń lodowych i białego krajobrazu: od lutego do kwietnia. Marzec i kwiecień, jeżeli zależy ci na większej ilości światła.
- Chcesz morsów, wielorybów, ptaków i wędrówek: lipiec i sierpień.
- Chcesz jednocześnie śniegu i długich dni: koniec kwietnia. Skutery jeszcze jeżdżą, a dzień polarny już się zaczął.
- Chcesz ciszy i nie przeszkadza ci ciemność: listopad albo październik.
Cokolwiek wybierzesz, spakuj się pod sezon, w którym naprawdę przyjeżdżasz. Nasz przewodnik po pakowaniu na zimę i lato opisuje jedno i drugie.
Planuj z myślą o pogodzie
Jedna zasada nie zmienia się wraz z sezonem: harmonogram ustala arktyczna pogoda. Loty do Longyearbyen opóźniają się częściej, niż większość ludzi się spodziewa, a trasy bywają zmieniane tego samego dnia z powodu wiatru albo lodu. Zawsze mówimy gościom, żeby przyjechali dzień lub dwa przed wyprawą, na której naprawdę im zależy, i żeby nie rezerwowali ciasnej przesiadki do domu w dniu dużej wyprawy. Jak tu dotrzeć i gdzie spać zawiera szczegóły o lotach przez Oslo i Tromsø.
Najczęstsze pytania
Który miesiąc jest najlepszy na wyjazd na Svalbard?
Na aktywności śnieżne marzec i kwiecień dają najlepsze połączenie głębokiego śniegu, długiego dnia i szansy na zorzę na początku tego okresu. Na rejsy, morsy i wędrówki najlepsze są lipiec i sierpień.
Czy podczas jednego wyjazdu zobaczę zorzę polarną i dzień polarny?
Nie. Zorza potrzebuje ciemnego nieba, które znika do połowy kwietnia. Dzień polarny zaczyna się około 20 kwietnia. Najlepszym kompromisem między zorzą a światłem jest koniec lutego i marzec.
Czy na Svalbardzie jest ciemno przez całą zimę?
Słońce jest pod horyzontem od końca października do połowy lutego. Całkowicie ciemno, nawet w południe, jest mniej więcej od połowy listopada do końca stycznia. Przed tym okresem i po nim w okolicach południa panuje niebieski zmierzch.
Kiedy zaczyna się i kończy sezon skuterowy na Svalbardzie?
Mniej więcej od lutego do początku maja, w zależności od śniegu. Wyprawy skuterowe wymagają od kierowcy ważnego, fizycznego prawa jazdy.
Czy lato na Svalbardzie jest ciepłe?
Niespecjalnie. Spodziewaj się od +4°C do +8°C w lipcu i sierpniu, a na łodziach i przy wietrze jeszcze mniej. Nadal potrzebujesz ciepłej warstwy środkowej, wiatroszczelnej kurtki, czapki i rękawiczek.
Jeżeli wciąż nie możesz się zdecydować, napisz do nas. Mieszkamy tu przez cały rok i powiemy ci uczciwie, który miesiąc pasuje do tego, co chcesz zobaczyć. Nasze wyprawy na każdy sezon znajdziesz na MyArctic.